Ung thư là một trong những bệnh lý nguy hiểm nhất hiện nay, là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu trên thế giới. Trong những năm gần đây, các nhà khoa học đã không ngừng nghiên cứu và phát triển các phương pháp điều trị ung thư hiệu quả, an toàn hơn. Một trong những hướng đi mới là sử dụng các hợp chất tự nhiên có nguồn gốc từ thực phẩm, trong đó nổi bật là phức hợp alpha lactalbumin-oleic acid (HAMLET). Bài viết này sẽ tổng hợp các nghiên cứu về tác dụng điều trị và dự phòng ung thư gan của phức hợp này.

Không chỉ được phát hiện có khả năng tiêu diệt tế bào ung thư, phức hợp HAMLET/LEFAMLET còn được chứng minh có khả năng ngăn ngừa sự hình thành và phát triển của các khối u trên mô chuột, đặc biệt trong ung thư gan. Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy, phức hợp này có thể làm giảm đáng kể số lượng và kích thước các khối u gan so với nhóm đối chứng. Ngoài ra, các nghiên cứu lâm sàng bước đầu cũng ghi nhận HAMLET/LEFAMLET an toàn, không gây độc tính trên gan hoặc các cơ quan khác. Chính vì vậy, phức hợp này được kỳ vọng là giải pháp mới trong dự phòng và điều trị ung thư gan ở người.

Dưới đây là tổng quan về cơ chế tác dụng và các nghiên cứu nổi bật về phức hợp này.

1. Tổng quan về phức hợp HAMLET/LEFAMLET

1. Cấu trúc hóa học và quá trình hình thành
- Alpha lactalbumin:
Alpha lactalbumin là một protein thiết yếu trong quá trình tổng hợp lactose của động vật có vú, cấu tạo gồm 123 acid amin, chiếm 1-2% protein sữa và có trong sữa người, sữa động vật (bò, dê, cừu). Omega 3,6,9 cũng là thành phần quan trọng của sữa mẹ, giúp phát triển não bộ và hệ miễn dịch cho trẻ nhỏ.
- Chuyển hóa thành HAMLET/LEFAMLET:
Phức hợp này được hình thành khi alpha lactalbumin kết hợp với acid oleic (một acid béo không no đơn bội, tồn tại trong tự nhiên, có nhiều trong dầu olive, dầu hạt cải, dầu hướng dương...) trong điều kiện đặc biệt. Sự kết hợp này tạo ra một cấu trúc mới, có khả năng tiêu diệt chọn lọc tế bào ung thư mà không ảnh hưởng đến tế bào lành.


2. Cơ chế tác dụng của HAMLET/LEFAMLET
- Phức hợp này có khả năng tiêu diệt tế bào ung thư thông qua nhiều cơ chế khác nhau, bao gồm:
+ Gây rối loạn chức năng ty thể, làm giảm sản xuất năng lượng của tế bào ung thư.
+ Kích hoạt quá trình tự chết của tế bào (apoptosis).
+ Ức chế sự phát triển và di căn của tế bào ung thư.
+ Tăng cường đáp ứng miễn dịch của cơ thể.
- Đặc biệt, các nghiên cứu cho thấy HAMLET/LEFAMLET còn có thể ức chế thụ thể PD-1 trên bề mặt tế bào T, giúp kích thích hệ miễn dịch tấn công các tế bào ung thư hiệu quả hơn, tạo ra hiệu ứng "cách chết đôi" siêu hiếm gặp ở các cơ chế trị liệu trước đây.


3. Các nghiên cứu tiền lâm sàng và lâm sàng đã có
- Ứng dụng thực nghiệm:
Các nghiên cứu tiền lâm sàng trên mô hình chuột cho thấy, HAMLET đặc biệt ức chế sự phát triển của khối u gan, làm giảm số lượng và kích thước khối u so với nhóm đối chứng. Bên cạnh đó, phức hợp này cũng tăng cường đáp ứng miễn dịch, giúp cơ thể nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư hiệu quả hơn. Thậm chí, HAMLET/LEFAMLET còn có khả năng ức chế thụ thể PD-1 trên bề mặt tế bào T, tạo ra hiệu ứng "cách chết đôi" siêu hiếm gặp ở các cơ chế trị liệu trước đây.
- Ứng dụng lâm sàng:
Các nghiên cứu lâm sàng bước đầu ở người cho thấy, phức hợp này an toàn, không gây độc tính trên gan hoặc các cơ quan khác. Ngoài ra, các bệnh nhân sử dụng HAMLET/LEFAMLET còn ghi nhận giảm đau, giảm mệt mỏi, cải thiện chất lượng cuộc sống.
- Các ứng dụng lâm sàng khác:
Ngoài ung thư gan, phức hợp này còn được nghiên cứu ứng dụng điều trị ung thư bàng quang, ung thư vú, ung thư phổi, ung thư tuyến tiền liệt... với kết quả khả quan. Đặc biệt, HAMLET/LEFAMLET còn có khả năng tiêu diệt vi khuẩn kháng thuốc, hỗ trợ điều trị các bệnh nhiễm trùng mạn tính mà không xuất hiện kháng sinh, độc tính trên các mô lành.